„Duży, stroświecki fotel na kółkach, a na nim trzy stare poduszki skórzane; w fotelu tym, przed zgonem, osłabionego, często wożono po pokouju” – notował w „Kłosach” Włodzimierz Podgórski. Mając w pamięci ten obraz, przyjrzyjmy się aforyzmom Fredry zebranym pod tyłuem Zapiski straucha, i w pierwszej wersji wydanym pośmiertnie w 1880 roku.
Aforyzmy tworzył i zapisył co najmniej od 1820 roku. Ale, jak ustalił prof. Stanisłw Pigoń, wydawca pomnikowej edycji dzieł Fredry, dopiero od drugiej połowy roku 1869 zaczął je systematycznie zapisywać, nie nadjąc im żadnego porządku tematycznego. Po jakimś czasie nadał im numery, ale uczynił to niekonsekwentnie i z błedami. Rozbudowany w stosunku do pierwodruku zbiór zapisków znalazł się w 13 tomie Pism wszystkich Aleksandra Fredry. Jest ich tam 1063. Poniżej przedstawiamy wybór tych mądrości
1. Siła przed prawem sieje bezprawia,
Prawo przed siłą mury stawia.
3. Głośne organy gdzie namiętność kalikuje.
4. Gdzie nienawiść kują, tam demagog przy miechu a diabeł przy młocie.
5. Fałsz płaszcz obszerny.
6. Trzeba wierzyć w piekło, bo gdzieżby fałsz umieścić.
7. Niema większéj radości dla głupiego, jak znaleść głupszego od siebie. Tyś głupi, ale on głupszy, wielka stąd radość.
8. Że nikt ci nie powie żeś głupi, przeto mądrym nie jesteś.
9. Łgarzowi nikt nigdy nie wierzy, tylko czasem on sam sobie.
10. Nie tak łatwo łgać jak się zdaje.
12. Wierzysz, że ci wierzę, stąd zabawa.
13. Przy powodzi strach i łodzi.
14. Kto doznał, ten poznał.
15. Jak potrzyma, to wytrzyma, alias: Każdy wytrzyma jak go potrzymają.
16. Radzić nie poradzić, umarłemu kadzić.
17. Dawniéj mówiono o głupim: Powiedział, co wiedział! Dziś gorzéj, bo niejeden powiedział, co nie wiedział.
18. Krytyka mądra oświeca, głupia gasi.
19. Częstokroć na papierze zysk a w kieszeni pisk.
20. Rada graniczy z naganą.
21. Na upór nie ma plastra.